De
bijbal heeft een belangrijke functie bij het uitrijpen en opslag van
zaadcellen. Stoornissen in de functie of in het transport kunnen leiden
tot vruchtbaarheidsproblemen. Functieverlies is meestal het gevolg
van een infectie of een langdurige verstopping van het bijbalkanaal.
Infecties
Infecties van de bijbal zijn het gevolg van een infectie van de blaas
of de prostaat. Via de zaadleider kan deze infectie zich uitbreiden
naar de bijbal. Het gevolg is een pijnlijke zwelling van de bijbal
met koorts. Soms breidt een dergelijke infectie zich verder uit naar
de zaadbal met als gevolg een functieverlies en een ernstige ontsteking
die kan leidden tot het verlies van de zaadbal. Een bijbal ontsteking
zal leiden tot een verminderde functie en tot littekenweefsel in het
orgaan. Ook kan het kanaal van de bijbal verstopt raken. Als dit links
en rechts gebeurt zal dit leidden tot het ontbreken van zaadcellen
in het sperma. Een verminderde functie van de bijbal uit zich vooral
in een verminderd aantal zaadcellen en slechte beweeglijkheid.
De meeste bijbal ontstekingen worden veroorzaakt door bacteriën,
vaak dezelfde soort bacteriën die ook blaasontsteking kunnen
veroorzaken. Soms is er sprake van een geslachtsziekte, zoals gonorrhoe
of chlamidia. Dergelijke infecties kunnen leiden tot verstoppingen
van zowel de bijbal als de zaadleider en zijn operatief moeilijk te
behandelen. Bijbal ontsteking, net als prostaatontsteking, heeft de
neiging regelmatig terug te keren of een meer chronische stadium aan
te nemen, met alle kwalijke gevolgen van dien.
Verstoppingen
Verstoppingen van de bijbal of de zaadleiders komen voor bij ongeveer
10% van de mannen met vruchtbaarheidsproblemen. Zij kunnen het gevolg
zijn van (terugkerende) infecties, aangeboren afwijkingen of operaties
van de balzak of de lies. Als het probleem dubbelzijdig is bestaat
een totale afwezigheid van zaadcellen in het sperma.
Doorgaands is de functie
van de zaadbal goed bij onderzoek (=biopsie): de zaadcellen
worden in voldoende mate aangemaakt, maar bereiken niet de plasbuis.
Aangeboren afwijkingen van de bijbal en de zaadleiders zijn
vrij zeldzaam: ze worden gevonden bij
1-2% van de mannen met vruchtbaarheidsstoornissen. Deze afwijkingen
worden opvallend vaak gevonden bij mannen met taai slijm ziekte,
een ernstige erfelijke ziekte die kan leidden tot longproblemen
en darmproblemen door een ophoping van taai slijm in de luchtwegen
of in de alvleesklier. |
 |
normale weg van de zaadcel. hier te
zien: zaadbal, bijbal, zaadleider |
Sinds kort weten we dat mannen met een aangeboren
afwijking van de zaadleiders of de bijbal frequent drager zijn van
dezelfde genetische afwijkingen, die ook worden gevonden bij taai
slijm ziekte. Het lijkt er zelfs op dat deze mannen een zeer milde
vorm van deze ziekte hebben, die zich vooral uit in het ontbreken
van de zaadleiders en een deel van de bijbal. Dit heeft voor de gezondheid
van deze mannen geen consequenties, maar wel voor het nageslacht als
voortplantingstechnieken worden toegepast zonder eerst onderzoek te
doen naar de genetische risico`s. Een kind met taai slijm ziekte kan
het gevolg zijn. De diagnose is eenvoudig te stellen met een lichamelijk
onderzoek van de man en een spermaonderzoek.
Verstoppingen van de bijbal of de zaadleider kunnen ook het gevolg
zijn van een operatie. Dit kan bijvoorbeeld een liesbreukoperatie
zijn of een operatie in verband met niet-ingedaalde zaadballen. Langdurige
verstoppingen leidden echter tot functieverlies van de bijbal door
verhoogde druk in het kanaal van dit orgaan met lekkage en bindweefselvorming.
Een verstopping van de afvoergang van de zaadblaasjes leidt tot een
sterke afname van de geproduceerde hoeveelheid sperma en een lage
zuurgraad.
Met behulp van een echografisch onderzoek van prostaat en zaadblaasjes
is deze verstopping te zien. De zaadblaasjes zijn gestuwd, doordat
het vocht de klier niet kan verlaten. Dit kan ook pijn veroorzaken,
vooral tijdens de zaadlozing. De oorzaak van de verstopping is meestal
een chronische ontsteking van de prostaatklier: de afvoerbuis van
de zaadblaasjes loopt namenlijk dwars door de prostaat en kan worden
dichtgedrukt door ontsteking in de prostaatklier. Soms zijn aangeboren
afwijkingen de oorzaak van de verstopping van de zaadblaasjes: dit
is veel moeilijker te behandelen.
|
|
 |
|
|
