|
Een spatader (= varicocèle) is een verwijding
van een afvoerend bloedvat (een ader). Dit wordt veroorzaakt door
het terugstromen van bloed in staande houding. Normaal is dat aderlijk
bloed terugstroomt naar de holle buikader. Klepjes in de aders van
het onderlichaam voorkomen dat bloed als gevolg van de zwaartekracht
de verkeerde richting op stroomt. Drukverhoging in de buik kan echter
leidden tot een omkering van de bloedstroom en een verwijding van
de aders. Hierdoor gaan de klepjes lekken, waardoor het probleem
nog meer toeneemt. Spataderen worden vooral gezien bij mensen die
veel staand werk verrichten of veel moeten tillen. Bij vrouwen kan
zwangerschap oorzaak zijn van het ontstaan van spataderen.
| Spataderen komen niet alleen
voor aan de benen maar bij mannen ook in de balzak, vooral links.
Dit komt omdat de ader van de linker zaadbal helemaal terugloopt
naar de linker nierader. Soms treedt er drukverhoging op in
de linker nierader, vooral bij slanke en lange mannen. Dit komt
omdat de nierader in staande houding een beetje wordt dichtgedrukt
tussen de buikslagader en de darmslagader. |
 |
spatader van de balzak (= varicocèle) |
Drukverhoging leidt tot verwijding van de
ader van de linker zaadbal en bloed met afvalstoffen gaat terugstromen
naar de balzak. Zo ontstaat een spatader kluwen in de balzak die soms
te zien is, maar meestal goed te voelen.
Niet zeldzaam
Een spatader in de balzak is geen zeldzame aandoening: ongeveer 10%
van de mannen heeft er een. Veel van deze mannen zijn gewoon vruchtbaar.
Echter, bij verminderd vruchtbare mannen wordt veel vaker een spatader
gevonden, namelijk bij zo`n 30%. Dit doet vermoeden dat er een relatie
bestaat tussen de spatader en de slechte spermakwaliteit.
Gevolgen van een spatader in de
balzak
Het gevolg van een spatader is dat de temperatuur stijgt in de balzak.
De zaadbal krijgt de lichaamstemperatuur. Dit is niet gunstig voor
de zaadcel produktie. Ideaal is een temperatuur die ongeveer 2 graden
lager is dan de lichaamstemperatuur. De zaadballen zijn juist buiten
de buik in de balzak gelegen om te kunnen afkoelen. Een spatader doet
dus de temperatuur in de balzak stijgen en heeft dus invloed op de
zaadbal functie en de bijbal functie. De zaadcel produktie neemt af
en de uitrijping van zaadcellen in de bijbal is verminderd. Als een
man over ruim voldoende zaadcel produktie beschikt heeft dit niet
direkt gevolgen voor zijn vruchtbaarheid. Bij mannen met een lagere
produktie zal een spatader wel invloed hebben en kunnen leidden tot
het uitblijven van de zwangerschap. Ook de zaadbal aan de linker kant
kan gaan schrompelen en week worden.
Behandeling van de spatader
Behandeling van de spatader in de
balzak leidt bij de meeste mannen tot een verbetering van de spermakwaliteit,
soms een lichte verbetering, vaak een flinke verbetering. Het aantal
zaadcellen stijgt en de beweeglijkheid van de zaadcellen neemt toe.
Als er tijdens het lichamelijk onderzoek of bij de geluidsfoto een
spatader is gevonden in de balzak en er is sprake van een verminderde
spermakwaliteit kan een spatader behandeling worden verricht.
| De behandeling kan plaatsvinden met
een röntgentechniek (=embolisatie), waarbij via een liesader
en een ingebrachte catheter een verstopping van de ader van
de zaadbal kan worden veroorzaakt met kleine veertjes of met
een soort weefsellijm. Het voordeel van deze techniek is dat
er geen narcose nodig is en de behandeling poliklinisch kan
plaats vinden. |
|
geluidsfoto |
Ook is er geen wond zoals bij een operatie
en is het herstel daarom vlot. Het nadeel is dat het soms lastig is
om via de lies de spatader te bereiken en de procedure daarom lang
kan duren of niet lukt. Bij 5-15% van de behandelde mannen keert de
spatader terug via een zijtak die niet is behandeld. In die situatie
is dan alsnog een operatie nodig.
Een operatieve behandeling van de spatader kan op verschillende manieren
worden verricht afhankelijk van de voorkeur van de chirurg:
• een operatie achter het buikvlies
(=Palomo operatie)
• een liesoperatie
• een operatie in de balzak
De ingreep kan meestal in Dagbehandeling gebeuren, maar behoeft wel
narcose of een ruggeprik verdoving. Een voordeel van de operatie is
dat deze behandeling vrijwel altijd succesvol is en bij een goede
techniek tot weinig problemen leidt. Wel bestaat er na de ingreep
een kleine wond en is een korte herstelperiode aangewezen. Slechts
zelden moet een tweede operatie worden verricht omdat de spatader
is terug gekeerd. De voornaamste complicatie is een zwelling van de
balzak na de operatie door ophoping van lymfevocht.
|
|
 |
|
|
