Sperma

Sperma

Sperma

Het sperma is samengesteld uit zaadcellen en zaadvloeistof, die afkomstig is van de zaadbal, bijbal, zaadblazen en de prostaatklier. Bij een zaadlozing wordt tenminste 2 milliliter zaadvloeistof met zaadcellen geproduceerd. Direct na de zaadlozing is de samenstelling van het sperma “stroperig” en heeft een melkachtige kleur. Wanneer het sperma opgevangen wordt in een potje, dan wordt het sperma meestal na 1 uur spontaan waterig. Normaal gesproken bevat sperma tenminste 20 miljoen zaadcellen per milliliter of meer. Bij de meeste vruchtbare mannen zullen ongeveer 60 miljoen zaadcellen per milliliter aanwezig zijn.

Hoe ziet een zaadcel er normaal uit?

De zaadcel heeft een kop, middenstuk en staart. De kop is ovaal van vorm en heeft een lengte van 5 micrometer (1/1000 millimeter). De staart heeft een lengte van ongeveer 45 micrometer. Zaadcellen zwemmen met een snelheid van ongeveer 25 micrometer per seconde.

SpermaZaadcel

Abnormale vorm komt vaak voor. Ook bij vruchtbare mannen blijkt dat ruim 70% van de zaadcellen een abnormale vorm heeft. Een abnormale vorm betekent bijvoorbeeld dat de kop te groot of te klein is, dat het middenstuk te dik is, dat de staart niet recht is maar gekruld of dat er meerdere staarten zijn. Het lijkt erop, misschien wel gelukkig, dat deze abnormale zaadcellen niet kunnen bevruchten.

Kwaliteit

De sperma kwaliteit wordt ook bij vruchtbare mannen door een groot aantal factoren bepaald. Zo kunnen koorts, maar ook andere redenen van “niet lekker voelen”, stressvolle situaties, overmatig sporten en wellicht ook omgevingsfactoren de oorzaak zijn voor een verlaging van het aantal zaadcellen. Ook lijkt de mate van opwinding effect te kunnen hebben op de kwaliteit van het zaad.

Temperatuur en sperma

Het verschil in temperatuur tussen de balzak en de rest van het lichaam is ongeveer 2-3 C. Een verhoging van de temperatuur van de geslachtorganen lijkt van invloed op de spermaproduktie. Er zijn voldoende argumenten om te stellen dat een te hoge temperatuur van het scrotum slecht is voor de zaad kwaliteit. Te hoge temperaturen zijn bijvoorbeeld wanneer men langdurig in een warm bad zit, of langdurig in de sauna is. Ook het dragen van strak ondergoed kan de temperatuur van het scrotum doen stijgen.

Dat hoge temperaturen nadelig zijn wordt gesteund door de waarnemingen dat mannen rond de Middellandse Zee in de winter beter bevruchten dan in de zomer. Daarnaast is in de Verenigde Staten gebleken dat in de zomer de zaadkwaliteit, met name het aantal zaadcellen, lager is dan in de winter. Dit heeft ertoe geleid dat men thans aan het onderzoeken is of zoals eerder genoemd, bepaalde beroepen ook aanleiding kunnen geven tot een hogere temperatuur van het scrotum. Ook in geval van bepaalde aandoeningen zoals: niet ingedaalde zaadballen (cryptorchisme), spatader van de balzak (varicocele), retractiele testes en koortsende ziektes.